Xôi ngũ sắc là một món ăn đặc sản của núi rừng Tây Bắc với màu sắc đẹp mắt và hương vị thơm ngon. Với sự kết hợp giữa lá cây rừng và gạo nếp, người dân Tày đã tạo ra một món ăn vô cùng đẹp mắt và hấp dẫn.
1. Xôi ngũ sắc truyền thống
Nguyên liệu nấu xôi ngũ sắc truyền thống
- Gạo nếp ngon 2kg
- Lá dứa 1 bó
- Lá cẩm 1 bó
- Quả gấc 1/2 quả
- Nghệ tươi hoặc bột nghệ 200g
- Rượu trắng
- Gia vị: muối 6 muỗng, đường 4 muỗng, nước cốt dừa 5 muỗng
Cách nấu xôi ngũ sắc truyền thống
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Rửa sạch gạo nếp và ngâm trong nước khoảng 6-8 tiếng để gạo mềm và dẻo.
- Rửa sạch lá cẩm, lá dứa và nghệ tươi. Cắt nhỏ và giã nhuyễn.
Bước 2: Tạo màu sắc cho xôi
- Hòa tan nghệ tươi với 1,5 lít nước lọc, lọc để lấy phần nước nghệ.
- Đun lá cẩm với 1,5 lít nước trong khoảng 15 phút, lọc để lấy phần nước màu tím.
- Xay lá dứa và hòa tan với 1,5 lít nước lọc, lọc để lấy phần nước lá dứa.
- Cho thịt gấc vào bát tô lớn, thêm chút rượu trắng và bóp cho thịt gấc tách ra khỏi hạt.
Bước 3: Ngâm gạo với hỗn hợp nước màu đã tạo
- Ngâm gạo nếp với mỗi loại nước màu riêng biệt trong khoảng 3 tiếng để gạo nhuộm màu đều.
- Trộn đều các loại gạo với gia vị, nước cốt dừa và ngâm gạo thêm 3 tiếng nữa để gạo hấp thụ màu sắc.
Bước 4: Hấp xôi ngũ sắc bằng xửng hấp
- Xắp gạo vào xửng hấp và chia rõ ranh giới các phần gạo khác màu với nhau.
- Hấp xôi trong 30-45 phút, đảo đều mỗi 10 phút.
- Sau khi xôi chín, thêm nước cốt dừa lên mặt xôi và hấp thêm 3-5 phút.
Thành phẩm xôi ngũ sắc truyền thống
Xôi ngũ sắc sau khi hấp chín sẽ mềm dẻo, thấm vị béo ngậy thơm của nước cốt dừa. Thưởng thức xôi ngũ sắc kèm muối vừng và ruốc khô sẽ thêm phần tuyệt vời.
2. Xôi ngũ sắc từ rau củ quả
Nguyên liệu cần chuẩn bị làm xôi ngũ sắc từ rau củ quả
- Gạo nếp ngon 2 kg
- Lá dứa/ lá nép 1 bó
- Thanh long ruột đỏ 1 quả
- Nghệ tươi hoặc bột nghệ
- Gấc 1/2 quả
- Nước cốt dừa
Cách làm xôi ngũ sắc từ rau củ quả
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu làm xôi
- Ngâm gạo nếp trong nước khoảng 6-8 tiếng để gạo nở đều và mềm.
- Xay lá dứa thành nước sau đó lọc bỏ bã lá.
- Nghệ tươi giã nhuyễn sau đó hòa với nước, lọc để lấy nước.
- Đậu biếc đun nước trong 15 phút, lấy phần nước.
- Cho gấc vào bát tô lớn, trộn với rượu trắng và bóp cho thịt gấc tách ra khỏi hạt.
Bước 2: Ngâm gạo cùng hỗn hợp màu
- Ngâm gạo với nước lá dứa, nước nghệ, nước đậu biếc trong khoảng 3 tiếng.
- Trộn đều các loại gạo lại với nhau để tạo hỗn hợp gạo nhiều màu sắc đẹp mắt.
Bước 3: Hấp xôi ngũ sắc từ rau củ quả
- Xôi ngũ sắc trong khoảng 30-45 phút để gạo chín.
- Thêm nước cốt dừa và hấp thêm 3-5 phút để xôi mềm và thơm hơn.
Thành phẩm xôi ngũ sắc từ rau củ quả
Xôi ngũ sắc từ rau củ quả có màu sắc đẹp mắt và vị thơm ngon. Có thể kết hợp với giò, chả, thịt kho, ruốc, muối lạc…
3. Xôi mít ngũ sắc thơm lừng
Xôi mít ngũ sắc là món ăn hòa quyện vị thơm ngon ngọt của mít với màu sắc bắt mắt từ từng hạt gạo khác nhau. Đặc biệt, chất tạo màu cho món xôi này từ các loại rau củ và quả: nghệ, lá dứa, đậu biếc…
Nguyên liệu nấu xôi mít ngũ sắc
- Gạo nếp 1.5kg
- Mít chín 500g
- Lá cẩm 150g
- Lá dứa 150g
- Hoa đậu biếc khô hoặc tươi 150g
- Nghệ tươi
- Nước cốt dừa
Cách nấu xôi mít ngũ sắc
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Ngâm gạo nếp trong nước khoảng 6-8 tiếng để gạo nở và mềm.
- Tách hạt mít ra và để trong tủ lạnh.
- Rửa sạch nghệ tươi và giã nhuyễn.
- Rửa sạch lá cẩm, lá dứa và hoa đậu biếc, đun với nước để lấy nước.
Bước 2: Ngâm gạo nếp
- Ngâm gạo với mỗi loại nước đã tạo trong khoảng 2-3 tiếng.
- Trộn đều các loại gạo để tạo hỗn hợp gạo nhiều màu sắc.
Bước 3: Hấp xôi mít ngũ sắc
- Hấp gạo nếp trong khoảng 30-45 phút để gạo chín.
- Thêm tinh dầu từ các loại rau củ và quả để tạo mùi thơm đặc trưng cho xôi.
Thành phẩm xôi mít ngũ sắc
Xôi mít ngũ sắc có màu sắc bắt mắt và vị thơm ngon. Thưởng thức xôi mít ngũ sắc cùng với mít thật ngon và thú vị.